Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Een van de strategische doelstellingen die we vastlegden in 2024 luidt: We actualiseren & implementeren ons MVO-beleid, met specifieke aandacht rond sensibilisatie. In een gestructureerde aanpak met een dubbele materialiteitsanalyse bepalen we de prioritaire MVO-thema’s als basis voor het geactualiseerde MVO-beleid. Vanuit het Europese VSME-kader werken we een MVO-rapportering uit die de impact van Woonhaven op een gestructureerde manier zal weergeven. Het MVO-beleid integreren we verder in de organisatie & haar besluitvorming, en per dienst leggen we specifieke uitdagingen & meetbare doelstellingen vast.

In 2025 legden we de basis voor dat intensieve traject, met onder meer de aanstelling van Idea Consult om ons de komende 2 jaren te begeleiden. In 2026 gaan 15 MVO-ambassadeurs vanuit diverse diensten concreet aan de slag om ons MVO-beleid verder uit te werken.

Een belangrijk uitgangspunt bij de renovatie van onze gebouwen is het verbeteren van de energie-efficiëntie van onze woningen. Dat doet het energieverbruik voor verwarming dalen, met een gunstige invloed op CO2-uitstoot en de verbruiksfactuur van de huurder.

Bij enkele projecten doen we concreet onderzoek naar innovatie op vlak van duurzaam & toekomstgericht bouwen en ontvangen daarvoor subsidies van Vlaanderen vanuit de Open Oproep Innovatieve Projecten . Met die oproep wil Wonen in Vlaanderen inzetten op een snellere implementatie van duurzame materialen & bouwmethoden die bijdragen aan de realisatie van de visie over duurzaam wonen in 2050.

In 2025 selecteerde Wonen in Vlaanderen daarvoor drie projecten van Woonhaven: het vervangbouwproject Wilgenstraat (Antwerpen-Noord), het nieuwbouwproject Grotesteenweg (Berchem) en het project voor de omvorming van de site van de Heilige Sacramentskerk (Berchem). We krijgen daarvoor een subsidie van € 1.472.027,00. In die projecten zetten we in op circulair materiaalgebruik, ontharding & vergroening, elektrische deelmobiliteit, duurzame warmteopwekking (via BEO-veld, warmtenet of riothermie), PV-installatie …

In functie van Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) 7 betaalbare & duurzame energie en 11 duurzame steden & gemeenschappen is het noodzakelijk om de transitie te maken naar duurzame energiebronnen. Daarom is Woonhaven in twee grootschalige projecten gestapt: ASTER en de uitbouw van warmtenetten in de stad Antwerpen.

De coöperatieve vennootschap ASTER is in 2020 opgericht vanuit de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen (nu Initia) & verschillende woonmaatschappijen om in te zetten op PV-installaties & andere duurzame energieprojecten. Woonhaven is een van de oprichtende woonmaatschappijen en nam een mandaat op in de raad van bestuur. 

In 2025 zijn 25 eengezinswoningen aan de Jaak Gorusstraat (Kiel) uitgerust met een ASTER PV-installatie: in totaal 315 zonnepanelen met een geïnstalleerd vermogen van 137 kWp en een jaarlijkse opbrengst van 111.675 kWh.

PV-installatie Jaak Gorusstraat (ASTER)
PV-installatie op eengezinswoningen aan de Jaak Gorusstraat (Kiel)

Sinds de start van ASTER hebben 469 eengezinswoningen een PV-installatie gekregen, goed voor 6.020 zonnepanelen & 2.504 kWp. In 2025 brachten die 2.169.911 kWh op, waarvan de sociale huurders ca. 30% rechtstreeks gebruikten aan een voordelig tarief. Daarmee besparen we samen met de huurders elk jaar 592 ton CO2, het equivalent van de jaarlijkse CO2-absorptie van 23.695 bomen.

Ook de toekomstige aansluiting van onze gebouwen op de warmtenetten in de stad zullen zorgen voor een grote stap in de verduurzaming van ons patrimonium & de vermindering van gebruik van fossiele brandstoffen. Een warmtenet is een groot netwerk van ondergrondse leidingen met warm water. In en rond de stad en de haven is door verschillende industriële processen restwarmte aanwezig. Een warmtenet kan die warmte transporteren door de stad om woningen, ziekenhuizen, scholen … duurzaam te verwarmen. Een groot deel van onze gebouwen ligt in eens van de zes warmteclusters, waardoor we een vanzelfsprekende partner zijn.

Op 3 december 2021 ondertekenden Fluvius en Woonhaven een kaderovereenkomst over de samenwerking voor de aansluiting van Woonhaven-gebouwen op het toekomstige warmtenet in de pilootzones. Voor de betrokken gebouwen sluiten we op termijn een aansluit- en warmteleveringscontract af. Eerst zullen de wijken Rozemaai en Luchtbal in het noorden aangesloten worden. Door een unieke samenwerking met Indaver, Port of Antwerp-Bruges, Boortmalt, Fluvius en stad Antwerpen zijn we deel van het eerste open acces-warmtenetwerk in België. De werken voor de aanleg via dit grootschalige Warmtenetwerk Antwerpen Noord zijn gestart in het najaar van 2022.

Plan warmtenet Antwerpen-Noord
Plan warmtenet Antwerpen-Noord

In 2025 is Fluvius gestart met de aanleg van het residentieel netwerk van de noordelijke warmtecluster met de wijken Luchtbal en Rozemaai. Na de realisatie zullen de bewoners van ca. 3.200 sociale huurwoningen hun woning kunnen verwarmen met industriële restwarmte. De eerste gebouwen van Woonhaven worden aangesloten in 2026. Bij de ontwikkeling van onze bouwprojecten houden we ook rekening met een aansluiting op het warmtenet in de toekomst.

Woonhaven schrijft zich met onder andere ASTER en de aansluitingen op het warmtenet ook in op het Klimaatplan 2030 van de stad Antwerpen. Met beleidsmaatregelen van dit Klimaatplan wil de stad de CO2-uitstoot tegen 2030 met 50 à 55% verminderen ten opzichte van 2005.

Als deelnemer aan de Europese missie voor 100 klimaatneutrale & slimme steden, wil Antwerpen de uitstoot van broeikasgassen op verschillende manieren tot nul herleiden in 2030. De stad schoof Linkeroever naar voor als proeftuin voor versnelde klimaatactie, met 3 prioritaire thema’s: energieverbruik verminderen, hernieuwbare energie en duurzaam vervoer.

Met ons aanzienlijk patrimonium op Linkeroever zijn wij een belangrijke partner in dit traject, bijvoorbeeld met de klimaatneutrale vernieuwing van de gebouwen in de Europark-wijk en de innovatieve vernieuwbouw van de gebouwen aan de Blancefloerlaan.

Energiemarkt Linkeroever september 2025 - © Fotograaf Dries Luyten
Energiemarkt Linkeroever september 2025 – © Dries Luyten

Voor twee projecten ontvangen wij een ondersteuning van stad Antwerpen. Daarbij springt het project in het oog waarbij een energieadviseur van Woonhaven de sociale huurders van Linkeroever informeert en begeleidt om hun energie- & waterverbruik te verlagen en installaties correct te gebruiken. We tonen huurders via o.a. bewonersvergaderingen en video’s hoe ook zij kunnen bijdragen aan de doelstellingen van Linkeroever Klimaatneutraal. In 2024 & 2025 organiseerden we 6 grote bewonersvergaderingen, deelden we 1.584 woonmeters uit en hebben we ingezet op laagdrempelige communicatie via onze website, nieuwsbrief en animatiefilmpjes. De apotheose was een groots opgezette Energiemarkt in het hart van de wijk Europark. Daar informeerden we bewoners samen met betrokken partners (het EcoHuis, Fluvius, huurdersgroepen …) aan verschillende infostanden over duurzaam wonen & leven.

Aftermovie Energiemarkt (september 2025)

Onze 45.000, samen goed voor 8% van alle Antwerpenaren, zijn onze belangrijkste stakeholders. Elke bewoner kan een bijdrage leveren aan duurzamere leefomgeving.

Om huurders bewuster te maken van hun waterverbruik, zetten we verder in op individuele watermeters in appartementen die daarvoor in aanmerking komen.

Tips om water te besparen

Net als in voorgaande jaren blijven duurzaamheid & vergroening thema’s die aansluiten bij de leefwereld van bewoners en breed gedragen worden. Bestaande initiatieven hebben we in 2025 verdergezet en verankerd.

De uiteenlopende initiatieven tonen aan dat bewoners, net als Woonhaven en de betrokken districten, sterk gehecht zijn aan een proper, aangenaam & kwaliteitsvol stukje groen in de nabijheid van woningen. Vergroening fungeert daarbij niet alleen als ecologische ingreep, maar ook als een hefboom voor leefbaarheid, ontmoeting, educatie & duurzaam samenleven.

Het spreekt voor zich dat een organisatie van 426 werknemers met haar bedrijfsvoering ook een grote impact kan hebben op duurzaamheid.

Om duurzame woon-werkverplaatsingen te stimuleren voorziet Woonhaven al enkele jaren een fietsleaseovereenkomst die medewerkers de mogelijkheid geeft om met hun bruto eindejaarspremie een fiets te leasen. Eind 2025 maakten 82 collega’s gebruik van een fietsplan.

Samen legden we in 2025 voor woon-werkverkeer 398.293 fietskilometers af. Dat is een stijging van 65.697 kilometer of 16,5% t.o.v. 2024.

Vier medewerkers met recht op een salariswagen hebben die ingeruild voor een mobiliteitsbudget.

Binnen ons Net.Werk-team kunnen mensen werkervaring opdoen via een specifiek statuut. Het is een vorm van maatschappelijke dienstverlening waarbij het OCMW een baan bezorgt aan iemand die uit de arbeidsmarkt is gestapt of gevallen, om die terug in te schakelen in het arbeidsproces en het socialezekerheidsstelsel. In 2025 kregen we van het OCMW een contingent van zeven vte’s die het team Karweien ondersteunen. Via dat systeem geven we een duwtje in de rug geven aan mensen uit kansengroepen. Zo kunnen ze de ervaring & competenties opbouwen die nodig zijn om een job te vinden op de reguliere arbeidsmarkt.