Woonhaven bouwt energiezuinig erfgoed op het Kiel

Eind vorig jaar is Woonhaven Antwerpen gestart met de renovatie van eerste van de drie Kielparktorens. De drie gebouwen worden een voor een gerenoveerd, tegen 2025 moet de hele transformatie achter de rug zijn. Voor de renovatie van de eerste toren heeft Woonhaven 2,5 miljoen extra subsidies gekregen om in te zetten op de energiezuinigheid. “We bouwen hier energiezuinig erfgoed.”

De drie Kielparktorens werden tussen 1959 en 1961 gebouwd, naar een modernistisch ontwerp van Jos Smolderen, die onder meer ook de Boerentoren en de Christus Koningkerk op Kiel ontwierp. Ze maken deel uit van een grote sociale woonwijk gesitueerd rond de Jan de Voslei. In elk gebouw zijn 96 appartementen maar na 60 jaar zijn ze aan renovatie toe. In het nieuwe ontwerp daalt het aantal appartementen per toren naar 72. Als sociale huisvestingsmaatschappij moet Woonhaven zich houden aan verschillende hedendaagse normen naar woonoppervlakte en indeling. ‘In de nieuwe appartementen komen bergingen en ook een nachthal. Vandaag stap je rechtstreeks van de living in de slaapkamer, dat hebben we aangepast in het nieuw ontwerp’, vertelt Jan Hendrickx, communicatieverantwoordelijke van Woonhaven Antwerpen. ‘Een andere belangrijke aanpassing is het creëren van een extra gemeenschappelijke nachthal op elke verdieping en een extra vluchttrap, wat belangrijk was voor de brandveiligheid.’ Er komt ook een grotere variatie aan type appartementen, met 1,2 of 4 slaapkamers.

Energiezuinig erfgoed

Een grote uitdaging voor de ontwerpers was het behoud van de erfgoedwaarde van het gebouw. ‘Het gebouw staat vandaag op de inventaris onroerend erfgoed’, vertelt Fons Duchateau, voorzitter van Woonhaven. Daarmee wordt erkend dat de gebouwen een erfgoedwaarde hebben, maar er is geen vorm van bescherming. ‘Toch hebben we ernaar gestreefd om zoveel mogelijk van die erfgoedwaarde te behouden. Zo blijft het uitzicht van de gevel hetzelfde en onder meer de monumentale traphal en de inkomhal met mozaïekzuilen worden bewaard.’ Woonhaven gaat altijd respectvol om met de historische waarde van haar gebouwen, maar de woonkwaliteit primeert altijd. ‘Onze job is onze huurders kwalitatief goede woningen geven die voldoen aan alle hedendaagse normen. Dat is altijd ons uitgangspunt. Als we dat kunnen met behoud van de erfgoedwaarde dan doen we dat. Kijk maar naar de Braemwijk op het Kiel of de Venezuelastraat op de Luchtbal.’

Hedendaags wonen wil ook zeggen energiezuinig wonen. De energiezuinigheid van een gebouw wordt uitgedrukt in het zogenaamde E-peil. De opgelegde norm voor renovatie was voor het eerste gebouw E-90, maar uit wetenschappelijk onderzoek was gebleken dat, mits voldoende middelen, een E-peil van 54 mogelijk was. Die extra financiële steun is gezocht en gevonden in Vlaanderen via het Vlaams Klimaatfonds en vooral bij Europa via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). ‘Europa erkent terecht de sociale huisvestingssector als voorlopers als het gaat over energiezuinig en kwalitatief bouwen. Met de 1,5 miljoen euro steun die we van EFRO krijgen, aangevuld met nog 950.000 euro van Vlaanderen, kunnen we die voortrekkersrol blijven handhaven’, vertelt Duchateau.  ‘We gaan het maximum uit het gebouw halen op vlak van energiezuinigheid. Want hoe energiezuiniger het gebouw, hoe lager het verbruik en hoe lager de energiefactuur voor onze huurders. Het is dus een win-win voor iedereen’, besluit Duchateau.

De werken aan de eerste toren moeten eind 2019 klaar zijn en kosten 12,5 miljoen euro. Nadat de bewoners van de tweede toren verhuisd zijn naar een andere sociale woning, starten ook daar de renovatiewerken. De verantwoordelijke aannemer is Willemen GC, het nieuw ontwerp is van A33 architecten.